สรุปผลการดำเนินงานแพทย์แผนไทยและสมุนไพรจังหวัดลพบุรี
ปีงบประมาณ 2549

         

สถานการณ์ ปี 2549
               จังหวัดลพบุรี    มีสถานบริการด้านการแพทย์แผนไทยและสมุนไพร  รวม  145 แห่ง  จำแนกเป็น   โรงพยาบาลทั่วไปจำนวน  2   แห่ง(100%) โรงพยาบาลชุมชน จำนวน 9  แห่ง (100%)  และสถานีอนามัยจำนวน  134 แห่ง( 100%)   มีชมรม/เครือข่ายแพทย์แผนไทยภาคเอกชนจำนวน  1 /3 แห่ง    ( เมือง 2 แห่ง,ท่าวุ้ง,
ชัยบาดาล) ศูนย์วัตถุดิบพืชสมุนไพรจำนวน  1 แห่ง (อ.ชัยบาดาล) ศูนย์ส่งเสริมสุขภาพแผนไทย จำนวน 3 แห่ง (รพ.บ้านหมี่,ท่าวุ้งและชัยบาดาล )  มีเครือข่ายเกษตรกรกลุ่มผู้ปลูกพืชสมุนไพรที่ปลอดภัยจากสารพิษ  จำนวน  11 กลุ่ม ( ใน 11 อำเภอ ) มีโรงพยาบาลที่เป็นศูนย์การผลิตยาสมุนไพรและผลิตภัณฑ์สมุนไพรจำนวน  1 แห่ง (โรงพยาบาลบ้านหมี่ ) มีสถานประกอบการเพื่อสุขภาพที่ขึ้นทะเบียนประเภทสปา จำนวน  1 แห่ง (อ.เมือง) ประเภทนวดเพื่อสุขภาพ  จำนวน  1 แห่ง (อ.ชัยบาดาล)  มีสถานบริการที่ได้รับการต่อเติมอาคารสำหรับงานบริการด้านการแพทย์แผนไทย พร้อมครุภัณฑ์สนับสนุนการดำเนินงานแพทย์แผนไทยจากงบประมาณของจังหวัดลพบุรี (CEO) ปีงบประมาณ 48-49 จำนวน 3 แห่ง(สอต.หินปัก,ห้วยขุนราม และโรงพยาบาลลำสนธิ ) และสถานบริการที่ได้รับการสนับสนุนครุภัณฑ์ที่จำเป็นพื้นฐานสำหรับงานบริการด้านการแพทย์แผนไทย  ประกอบด้วยสถานีอนามัยจำนวน  9 แห่ง ได้แก่  สอต.ทะเลชุบศร ,  สอต.บ้านเบิก,สอต.วังขอนขว้าง,        สอต. กุดตาเพชร,   สอต.ยางราก,   สอต.มหาโพธิ,  สอต.หนองสำราญ,  สอต.แก่งผักกูด,    สอต.ซับตะเคียน ,        โรงพยาบาลบ้านหมี่ และโรงพยาบาลท่าวุ้ง และมีบุคลากรด้านการแพทย์แผนไทยในจังหวัดลพบุรี จำแนกรายอำเภอได้ดังนี้

กลุ่ม

เมือง

บ้านหมี่

โคกสำโรง

ชัยบาดาล

พัฒนานิคม

ท่าวุ้ง

สระโบสถ์

ท่าหลวง

โคกเจริญ

ลำสนธิ

หนองม่วง

รวม

กลุ่มหมอพื้นบ้าน

28

60

21

27

5

39

7

11

-

4

16

218

กลุ่มผู้มีใบประกอบโรคศิลปะ

3

4

1

8

-

3

-

2

-

1

1

23

กลุ่มผู้ปลูกหรือแปรรูปสมุนไพร

-

-

2

13

-

2

-

-

3

2

3

25

กลุ่มนักวิชาการด้านแพทย์แผนไทย

-

-

-

2

-

-

-

-

-

-

1

3

กลุ่มผู้แทนองค์ชนหรือ NGO

-

-

-

-

-

1

-

-

-

-

-

1

กลุ่มผู้ผลิตหรือจำหน่ายยาแผนไทย

-

-

1

3

-

1

1

1

-

-

1

8

ตำราการแพทย์แผนไทย

-

-

-

-

-

-

-

1

-

-

-

1

ตำรับการแพทย์แผนไทย

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

รวม

31

64

25

53

5

46

8

15

3

7

22

279

กลยุทธของการดำเนินงานด้านการแพทย์แผนไทย  ของสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดลพบุรีในปีงบประมาณ  2549

ส่งเสริม  พัฒนา  และคุ้มครองภูมิปัญญา

แนวทางการดำเนินงาน

  1. ส่งเสริม สนับสนุน  การพัฒนายกระดับบริการด้านการแพทย์แผนไทย
  2. การพัฒนาสภาพบริการด้านการแพทย์แผนไทยให้ได้มาตรฐาน
  3. การถ่ายทอดความรู้ด้านการแพทย์แผนไทย
  4. การคุ้มครองภูมิปัญญาด้านการแพทย์แผนไทย
  5. การส่งเสริมการปลูกพืชสมุนไพรที่ปลอดภัยจากสารพิษ

   ด้านการพัฒนาระดับบริการด้านการแพทย์แผนไทย  จำแนกได้ดังนี้

ประเภทสถานพยาบาล

ระดับบริการ

รวม

หมายเหตุ

1

2

3

4

โรงพยาบาลทั่วไป

 

 

1   (รพ.ลพบุรี)

1           (รพ.บ้านหมี่)

2

ระดับ 1 มียาสมุนไพรใช้
ระดับ 2 มียาสมุนไพรและนวด อบ   ประคบ
ระดับ 3 มียาสมุนไพร,นวด ,อบ,ประคบ,ฝึกอบรม
ระดับ 4 มียาสมุนไพร,นวด,อบ,ประคบ,ฝึกอบรม,
             การผลิตยาสมุนไพร

โรงพยาบาลชุมชน

2    (สระโบสถ์,พัฒนานิคม)

7

-

-

9

สถานีอนามัย

105

29

-

-

134

รวม

107

36

1

1

145

พบว่าระดับบริการด้านการแพทย์แผนไทย ในโรงพยาบาลทั่วไป 2 แห่ง นั้น โรงพยาบาลลพบุรี อยู่ในระดับ     3 และโรงพยาบาลบ้านหมี่ อยู่ในระดับ 4 ในส่วนของโรงพยาบาลชุมชนทุกโรงพยาบาลอยู่ในระดับ  2           ยกเว้น โรงพยาบาลพัฒนานิคม และโรงพยาบาลสระโบสถ์  อยู่ในระดับ 1 ในส่วนของสถานีอนามัย พบว่า    อยู่ในระดับ 1  จำนวน 105  แห่ง  และอยู่ในระดับ 2 จำนวน  29  แห่ง  โดยแบ่งเป็น  อำเภอเมือง  6  แห่ง,  อำเภอบ้านหมี่  4  แห่ง, อำเภอชัยบาดาล  5  แห่ง,อำเภอโคกสำโรง  2  แห่ง,อำเภอพัฒนานิคม  1 แห่ง,อำเภอ  ท่าวุ้ง  3  แห่ง,อำเภอท่าหลวง  1  แห่ง,อำเภอโคกเจริญ  2  แห่ง,อำเภอลำสนธิ  1  แห่ง,อำเภอหนองม่วง  4  แห่ง

 

                ด้านการพัฒนาเข้าสู่มาตรฐานบริการด้านการแพทย์แผนไทย ของกรมพัฒนาการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก

ประเภทของสถานบริการ
ระดับการผ่านเกณฑ์มาตรฐาน

ไม่ผ่านเกณฑ์
(แห่ง)

รวมทั้งหมด
(แห่ง)

หมายเหตุ

ผ่านเกณฑ์
(60-79%)

ระดับดี
(80-89%)

ระดับดีมาก
(90-100%)

โรงพยาบาลทั่วไป

 

1     (รพ.ลพบุรี)

1        (รพ.บ้าหมี่)

-

2

 

โรงพยาบาลชุมชน

6

2

1

-

9

สถานีอนามัย

105

4

-

25

134

รวม

111

7

2

25

145

               
                พบว่าในเรื่องของการพัฒนาเข้าสู่มาตรฐานของงานบริการด้านการแพทย์แผนไทย  โรงพยาบาลทั่วไป ของจังหวัดลพบุรี ผ่านเกณฑ์มาตรฐานและอยู่ในระดับดีถึงดีมาก ในส่วนของโรงพยาบาลชุมชน ส่วนใหญ่ผ่านเกณฑ์มาตรฐาน มีเพียงโรงพยาบาลชัยบาดาล และโรงพยาบาลลำสนธิ อยู่ในระดับดี และโรงพยาบาลท่าวุ้งอยู่ในระดับดีมาก

การเข้าสู่มาตรฐานบริการด้านการแพทย์แผนไทยแยกรายอำเภอ

หน่วยงาน

ระดับการผ่านเกณฑ์มาตรฐาน

ไม่ผ่านเกณฑ์
(แห่ง)

รวมทั้งหมด
(แห่ง)

หมายเหตุ

ผ่านเกณฑ์
(60-75%)

ระดับดี
(80-89%)

ระดับดีมาก
(90-100%)

สาธารณสุขอำเภอเมือง

27

-

-

-

27

 

สาธารณสุขอำเภอบ้านหมี่

22

-

-

1

23

 

สาธารณสุขอำเภอชัยบาดาล

19

-

-

-

19

 

สาธารณสุขอำเภอโคกสำโรง

1

-

-

12

13

 

สาธารณสุขอำเภอพัฒนานิคม

3

-

-

8

11

 

สาธารณสุขอำเภอท่าวุ้ง

10

2

-

-

12

 

สาธารณสุขอำเภอท่าหลวง

1

-

-

4

5

 

สาธารณสุขอำเภอหนองม่วง

7

-

-

-

7

 

สาธารณสุขอำเภอโคกเจริญ

5

-

-

-

5

 

สาธารณสุขอำเภอสระโบสถ์

4

1

-

-

5

 

สาธารณสุขอำเภอลำสนธิ

6

1

-

-

7

 

รวม

105

4

-

25

134

 

                                การพัฒนาเข้าสู่มาตรฐานงานบริการด้านการแพทย์แผนไทย ในระดับสถานีอนามัย พบว่าทุกอำเภอผ่านเกณฑ์มาตรฐาน มีเพียงอำเภอโคกสำโรงและอำเภอท่าหลวง ที่งานสถานบริการผ่านเกณฑ์มาตรฐานเพียง  1 แห่ง

                                ด้านการถ่ายทอดความรู้ด้านการแพทย์แผนไทย
                                สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดลพบุรี ได้ดำเนินการส่งเสริมและสนับสนุนเรื่องการถ่ายทอดความรู้ด้านการแพทย์แผนไทยไม่ว่าจะเป็นเรื่องการสนับสนุนวิทยากรในการถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านการแพทย์แผนไทยให้แก่สถานบริการและหน่วยงานอื่นที่สนใจสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดลพบุรี ยังได้ดำเนินการ    อบรมถ่ายทอดองค์ความรู้ให้แก่เจ้าหน้าที่ของสถานีอนามัยทุกแห่งในจังหวัดลพบุรี เรื่องหลักสูตรการรักษา ด้านการแพทย์แผนไทยสำหรับเจ้าหน้าที่สถานีอนามัย เพื่อเป็นการสนับสนุนและส่งเสริมการดำเนินงานบริการด้านการแพทย์แผนไทยในสถานีอนามัย ตลอดจนรองรับในเรื่องของการออกใบรับรองการรักษาแทนใบเสร็จรับเงินและใบรับรองแพทย์แผนปัจจุบัน  เพื่อใช้ประกอบการเบิก-จ่าย รวมจำนวนทั้งสิ้น  134  ราย (อบรมตั้งแต่ ปี 2548-2549)

มูลค่าการใช้ยาสมุนไพลเมื่อเทียบกับยาแผนปัจจุบัน
ของ โรงพยาบาลทั่วไป โรงพยาบาลชุมชน และสถานีอนามัย  ย้อนหลัง 3 ปี

หน่วยงาน

ปี 2547

ปี 2548

ปี 2549

เฉลี่ย

โรงพยาบาลทั่วไป

0.85

0.5

0.31

0.55

โรงพยาบาลชุมชน

1.32

2.33

2.5

2.05

สถานีอนามัย

-

2.6

8.94

5.7

               
                ด้านการคุ้มครองภูมิปัญญาด้านการแพทย์แผนไทย
                                สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดลพบุรี  มีฐานะเป็นสำนักงานนายทะเบียนจังหวัด ตาม พ.ร.บ. คุ้มครองและส่งเสริมภูมิปัญญาด้านการแพทย์แผนไทย  พ.ศ. 2542 มีการคัดเลือกคณะกรรมการสรรหากรรมการผู้ทรงคุณวุฒิและคณะกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ ของจังหวัดลพบุรี ทุก 2 ปี และมีการดำเนินการจัดจ้างบุคลากรเพื่อช่วยในการดำเนินงานคุ้มครองและส่งเสริมภูมิปัญญาด้านการแพทย์แผนไทย พ.ศ. 2542 ตลอดจนรับจดทะเบียนการครอบครองและการปลูกสมุนไพรควบคุม (กวาวเครือ) ตามประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่องสมุนไพรควบคุม (กวาวเครือ พ.ศ. 2549)  ซึ่งมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่  2   สิงหาคม  2549  เป็นต้น

                ด้านการส่งเสริมการปลูกพืชสมุนไพรที่ปลอดภัยจากสารพิษ                                 
ในปีงบประมาณ  2549  สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดลพบุรี  ได้จัดทำกิจกรรมในเรื่องของการ
ส่งเสริมการปลูกพืชสมุนไพรที่ปลอดภัยจากสารพิษ ภายใต้โครงการส่งเสริมและพัฒนาการผลิตพืชปลอดภัยจากสารพิษและเกษตรอินทรีย์จังหวัดลพบุรีสู่ครัวโลก ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจากจังหวัดลพบุรี      (งบ CEO)  เป็นเงิน  500,000.- บาท โดยดำเนินกิจกรรมในเรื่องของการอบรมให้ความรู้แก่กลุ่มเกษตรกรผู้ปลูกพืชสมุนไพรและเครือข่าย จำนวน  11  กลุ่ม ใน  11  อำเภอ ในเรื่องของการปลูก ดูแล เก็บเกี่ยว พืชสมุนไพรที่ปลอดภัยจากสารพิษและสนับสนุนงบประมาณในการจัดซื้อปัจจัยการผลิต (พันธุ์พืชสมุนไพร) สนับสนุนให้แก่กลุ่มเป็นจำนวนทั้งสิ้น 330,000  บาท (สามแสนสามหมื่นบาทถ้วน) พร้อมกันนี้ได้ออกติดตามความ        ก้าวหน้าในการดำเนินงานของกลุ่มพบว่าหลายกลุ่ม (เมือง,ท่าวุ้ง,สระโบสถ์,ลำสนธิและโคกเจริญ)  มีการจัดตั้งกลุ่มที่เป็นรูปธรรมและดำเนินการปลูกพืชสมุนไพร ประกอบด้วย  ขมิ้นชัน ไพล ตะไคร้หอม ทองพันชั่ง       ซึ่งขณะที่ออกติดตาม พืชสมุนไพรเหล่านี้โตพอสมควรนอกจากนี้บางกลุ่มยังมีการแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์ของชุมชน (ลูกประคบ,พริกแกง) ส่งขายในตลาดชุมชนและพ่อค้าปลีกอยู่แล้ว 

                                ด้านอื่นๆ
                                ในปีงบประมาณ  2549  ได้จัดทำโครงการสนับสนุนบริการด้านการแพทย์แผนไทยและสมุนไพร โดยขอรับการสนับสนุนงบประมาณของจังหวัดลพบุรี (CEO) เป็นจำนวนทั้งสิ้น  665,562.-  บาท (หกแสนหกหมื่นห้าพันห้าร้อยหกสิบสองบาทถ้วน)

                                โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อ

1.เพื่อให้เกิดการพัฒนาสถานบริการด้านการแพทย์แผนไทยในโรงพยาบาลเข้าสู่มาตรฐานงานบริการด้านการแพทย์แผนไทย

2.เพื่อสนับสนุนการบริการด้านการแพทย์แผนไทย  ของสถานบริการในเส้นทางท่องเที่ยวของจังหวัดลพบุรี

3.ส่งเสริมการแปรรูปพืชสมุนไพรที่ปลอดภัยจากสารพิษเพื่อเพิ่มมูลค่าผลผลิตของเกษตรกรกลุ่มผู้ปลูกพืชสมุนไพรและเครือข่าย

4.เพื่อเป็นการกระตุ้นให้เกิดการจ้างงานและเพิ่มรายได้ให้แก่ประชาชนจากหน่วยงานของรัฐ

                               เป้าหมายการดำเนินการ
                                1. ก่อสร้างอาคารแพทย์แผนไทยและสนับสนุนครุภัณฑ์การดำเนินงานบริการในสถานบริการที่อยู่บนเส้นทางท่องเที่ยว   1   แห่ง (อ.ลำสนธิ)
                                2. สนับสนุนครุภัณฑ์ที่ใช้ในงานบริการแพทย์แผนไทยให้แก่ โรงพยาบาลบ้านหมี่,             โรงพยาบาลท่าวุ้ง
3. จัดตั้งศูนย์แปรรูปพืชสมุนไพรที่ปลอดภัยจากสารพิษ  จำนวน  1  แห่ง (โรงพยาบาลท่าวุ้ง)

                                กิจกรรมการดำเนินการ
                                1. ดำเนินการก่อสร้างอาคารแพทย์แผนไทย โรงพยาบาลลำสนธิ     1    แห่ง
                                2.จัดซื้อครุภัณฑ์สนับสนุนงานบริการด้านกาแพทย์แผนไทยให้แก่  โรงพยาบาลลำสนธิ,     โรงพยาบาลบ้านหมี่,โรงพยาบาลลำสนธิ
                                3.จัดซื้อครุภัณฑ์ (ประเภทเครื่องกลั่นน้ำมันหอมระเหย,เครื่องหีบ)เพื่อสนับสนุนให้แก่ศูนย์การแปรรูป (โรงพยาบาลท่าวุ้ง)

                                ผลการดำเนินงาน
                                ดำเนินงานตามกิจกรรมให้แล้วเสร็จ ภายในระยะเวลาที่กำหนด (30 ก.ย. 2549) ทำให้สถานบริการที่เป็นเป้าหมายดำเนินการมีความพร้อม ในการให้บริการและพัฒนาเข้าสู่มาตรฐานตามวัตถุประสงค์ที่  ตั้งไว้

 

 

HOME